توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل کاتبان وحي دارای 90 اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ريختگي احتمالي در متون زير ،دليل ان کپي کردن اين مطالب از داخل فایل مي باشد و در فايل اصلي پاورپوینت کامل کاتبان وحي،به هيچ وجه بهم ريختگي وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل کاتبان وحي :

پاورپوینت کامل کاتبان وحي

وقتی قرآن کریم توسط پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) برای مردم خوانده می‌شد، افراد زیادی آن را به حافظه می‌سپردند تا از گزند فراموشی در امان باشد. در این میان برخی به کتابت وحی پرداختند که به «پاورپوینت کامل کاتبان وحي» شهرت یافتند.

فهرست مندرجات

1 - خاستگاه کتابت وحی
2 - امی بودن پیامبر اسلام
2.1 - اعجاز قرآن و امی بودن پیامبر
2.2 - دیدگاه شیخ طوسی
2.3 - دیدگاه علامه طباطبایی
2.4 - عدم خدشه در کمال پیامبر
3 - شمار پاورپوینت کامل کاتبان وحي
4 - اقوال در تعداد پاورپوینت کامل کاتبان وحي
4.1 - دیدگاه ابن‌ندیم و بغدادی
4.2 - دیدگاه دکتر رامیار
4.3 - دیدگاه آیت الله معرفت
4.4 - دیدگاه ابن اثیر
4.5 - دیدگاه ابن ابی الحدید
4.6 - دیدگاه بلاذری
5 - مشهورترین پاورپوینت کامل کاتبان وحي
5.1 - امام علی اولین کاتب وحی مکه
5.2 - اولین کاتب وحی در مدینه
5.3 - دومین کاتب وحی در مدینه
6 - ابزار کتابت قرآن در زمان پیامبر
7 - نحوه کتابت قرآن در زمان پیامبر
8 - پانویس
9 - منابع

خاستگاه کتابت وحی

حضرت محمد (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) در سن چهل سالگی به رسالت مبعوث شد.

[1] مسعودی، علی بن حسین، مروج الذهب، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران، علمی وفرهنگی، 1374، ج1، ص631.

آن حضرت در غار حرا مشغول راز و نیاز با خداوند بود که اولین آیات نورانی قرآن کریم توسط جبرئیل به ایشان وحی شد.

[2] مسعودی، علی بن حسین، مروج الذهب، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران، علمی وفرهنگی، 1374، ج1، ص631.

پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) طبق آیات قرآن کریم

[3] عنکبوت/سوره29، آیه48.

[4] جمعه/سوره62، آیه2.

و به شهادت تاریخ

[5] مجهول، اخبارالدوله العباسیه، بیروت، دارالطلیعه، 1391، ص41.

[6] صالحی شامی، محمدبن یوسف، سبل الهدی، بیروت، دارالکتب العلمیه، 1414، اول، ج5، ص54.

فردی «امی» و درس نخوانده بود.
بنابراین چون آن حضرت شخصا نمی‌توانست آیات قرآن را بنویسد، به کسانی که با کتابت آشنا بودند، دستور داد قرآن را بنویسند تا آیات الهی همواره محفوظ بماند. به افرادی که دست‌اندرکار نگارش قرآن بودند، «پاورپوینت کامل کاتبان وحي» گفته‌اند.

امی بودن پیامبر اسلام

پیامبر اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) به ظاهر خواندن و نوشتن نمی‌دانست، و در میان قوم خود به‌داشتن سواد معروف نبود زیرا هرگز ندیده بودند چیزی بخواند یا بنویسد، بنابراین‌ او را «امی‌» می‌خواندند. قرآن هم او را با همین وصف یاد کرده است:
«الذین یتبعون‌الرسول النبی الامی...؛ فامنوا بالله و رسوله النبی الامی...»

[7] اعراف/سوره7، آیه157و158.

امی «منسوب به ام» (مادر) است و کسی را گویند که همچون روزی که از مادر زاده شده است فاقد سواد باشد.
معنای دیگری نیز گفته‌اند: منسوب به ام القری (شهر مکه)، یعنی کسی که در مکه زاده شده است.
در قرآن در موارد دیگر نیز مشتقات این واژه آمده است: «هو الذی بعث فی الامیین رسولا منهم...»

[8] جمعه/سوره62، آیه2.

شاید مقصود منسوبین به شهر مکه باشد، ولی ‌احتمال نخست مشهورتر است و با آیه‌های دیگر قرآن بیشتر سازش دارد: «و منهم‌ امیون لا یعلمون الکتاب الا امانی...»

[9] بقره/سوره2، آیه78.

، در این آیه جمله «لا یعلمون الکتاب‌» ظاهرا تفسیر «امیون‌» است و نیز از مقابله آنان (عرب) با اهل کتاب که باسواد بودند، به دست می‌آید (به جهت تناسب در عطف) که مقصود، فاقد کتابت و سواد است و حدیث منقول از پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) که فرمود: «إنّا امه امیه لا نکتب و لا نحسب؛

[10] رازی، فخرالدین، تفسیر کبیر، ج15، ص380.

ما مردمی هستیم فاقد سواد کتابت و نگارش حساب‌» معنای نداشتن سواد را تایید می‌کند.

اعجاز قرآن و امی بودن پیامبر

آنچه با معجزه بودن قرآن تناسب دارد، صرفا نخواندن و ننوشتن است نه ‌نتوانستن خواندن و نوشتن: «و ما کنت تتلو من قبله من کتاب و لا تخطه بیمینک اذن لارتاب المبطلون؛

[11] عنکبوت، سوره29، آیه48.

تو هیچ کتابی را پیش از این نمی‌خواندی و با دست ‌خود چیزی نمی‌نوشتی، و گرنه باطل‌اندیشان قطعا به شک می‌افتادند مبادا کسانی که در صدد تکذیب و ابطال سخنان تو هستند شک و تردید کنند.»
این آیه دلیلی است ‌بر این که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) چیزی نمی‌خواند و نمی‌نوشت، ولی دلالت ندارد که نمی‌توانست‌ بنویسد و بخواند و همین اندازه برای ساکت کردن معارضین کافی است، زیرا پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) را هرگز باسواد نمی‌پنداشتند، بنابراین راه اعتراض را بر خود بسته می‌دیدند.

دیدگاه شیخ طوسی

شیخ ابو جعفر طوسی در تفسیر آیه می‌گوید:
«مفسرین گفته‌اند نوشتن‌ نمی‌دانست، ولی آیه چنین دلالتی ندارد. صرفا گویای این جهت است که ‌نمی‌نوشته و نمی‌خوانده است و چه بسا کسانی نمی‌نویسند ولی قادر بر نوشتن ‌هستند و در ظاهر وانمود می‌شود که فاقد سوادند و کتابت نمی‌دانند. پس مفاد آیه‌ چنین است: پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) به نوشتن و خواندن دست نزده بود و او را عادت بر نوشتن ‌نبود.»

[12] طوسی، ابو جعفر، التبیان، ج8، ص193.

.

دیدگاه علامه طباطبایی

علامه طباطبایی فرموده است:
«ظاهر التعبیر نفی العاده و هو الانسب بالنسبه الی‌ سیاق الحجه؛

[13] طباطبایی، محمدحسین، المیزان، ج16، ص139.

، ظاهر عبارت نفی عادت - بر نوشتن و خواندن - است و این در جهت‌ استدلال مناسب‌تر است‌».

عدم خدشه در کمال پیامبر

به علاوه داشتن سواد کمال است و بی‌سوادی نقص و عیب و چون تمامی ‌کمالات پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) از راه عنایت ‌خاص الهی بوده و هرگز نزد کسی و استادی تعلم نیافته (علم لدنی داشته) پس نمی‌شود ساحت قدس پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) از این کمال تهی باشد. عدم تظاهر به‌ سواد، برای اتمام حجت و بستن راه اعتراض و تشکیک بوده است.

شمار پاورپوینت کامل کاتبان وحي

روند نگارش آیات به این صورت بود که پس از نزول آیات بر پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) آن حضرت آیات را بر «پاورپوینت کامل کاتبان وحي» املاء می‌کرد و آنها آیات را می‌نوشتند.

[14] مقریزی، احمدبن علی، امتاع الاسماع، بیرت، دارالکتب العلمیه، 1420، اول، ج9، ص334.

در این که «پاورپوینت کامل کاتبان وحي» چند نفر و چه کسانی بوده‌اند، اختلاف است. بعضا افرادی از «پاورپوینت کامل کاتبان وحي» وحی شمرده شده‌اند که اصلا جزء کاتبان نبوده‌اند و گاه هم در ذکر نام برخی از افراد اهمال شده است و در برخی از موارد نیز افرادی به عنوان کاتب پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) معرفی شده‌اند، اما مشخص نیست که این افراد آیا کاتب «وحی» بوده‌اند یا غیر وحی.

[15] میر محمدی زرندی، سید ابوالفضل، بحوث فی تاریخ القران، قم، جامعه مدرسین، 1420، اول، ص105-107.

دکتر محمود رامیار می‌نویسد:
«در شماره پاورپوینت کامل کاتبان وحي اختلاف نظر بسیار است. حافظ، ابن عساکر در تاریخ دمشق 23 نفر را یاد می‌کند. ابن عبدالبر 25 نفر را ذکر می‌کند. برهان الدین حلبی 43 نفر را ذکر می‌کند و مجتهد زنجانی نیز همین عدد را نقل می‌کند.»

[16] رامیار، محمود، تاریخ قرآن، تهران، امیر کبیر، 1380، پنجم، ص262- 261.

اقوال در تعداد پاورپوینت کامل کاتبان وحي

مشهورترین «پاورپوینت کامل کاتبان وحي» که تقریبا همه به آنها اشاره کرده‌اند، عبارتند از علی بن ابی‌طالب (علیه‌السّلام)، ابی بن کعب و زید بن ثابت. ما در ادامه با تفصیل بیشتری در خصوص این سه نفر مطالبی را ذکر خواهیم کرد، اما ابتدا به اسامی سایر افرادی که به عنوان کاتب وحی بوده‌اند، اشاره می‌شود.

دیدگاه ابن‌ندیم و بغدادی

ابن‌ندیم به نام‌های علی (علیه‌السّلام)، سعد بن عبید، ابوالدرداء، معاذبن جبل، ابوزید ثابت زید، ابی بن کعب، عبید بن معاویه بن یزید

[17] ابن ندیم، محمدبن اسحاق، الفهرست، تحقیق رضا تجدد، بی تا، بی جا، ص45.

به عنوان «پاورپوینت کامل کاتبان وحي» اشاره کرده است.
صاحب المحبر به سعد بن عبید، ابوالدرداء، معاذ بن جبل، ابوزید ثابت بن زید، ابی بن کعب و زید بن ثابت

[18] محمدبن حبیب بغدادی، المحبر، بی تا، بی جا، ص286.

اشاره می‌کند.

دیدگاه دکتر رامیار

دکتر رامیار در «تاریخ قرآن» پاورپوینت کامل کاتبان وحي را در مکه و مدینه به صورت مجزا ذکر کرده و قائل است که اسامی ذیل به عنوان «پاورپوینت کامل کاتبان وحي» در منابع ذکر شده است. ایشان می‌نویسد:
منابع اسلامی «پاورپوینت کامل کاتبان وحي» در مکه را اینگونه نوشته‌اند: «خلفای چهارگانه، شرحبیل بن حسنه، عبدالله بن سعد، خالد بن سعید بن عاص، طلحه، زبیر، سعد بن ابی‌وقاص، عامر بن فهیره، علاء بن الحضرمی، معیقب، ارقم بن ابی‌ارقم، حاطب بن عمر، حاطب بن ابی‌بلتعه، مصعب بن عمیر، عبدالله بن جحش، جهم بن قیس، سالم مولی ابی‌حذیقه» و پاورپوینت کامل کاتبان وحي در مدینه: «ابی بن کعب، زید بن ثابت، عبدالله بن رواحه، ثابت بن قیس، حنظله بن ربیع، حذیفه بن یمان، علاء بن عقبه، جهم بن الصلت، عبدالله بن زید، محمد بن مسلمه، حنظله بن ابی‌عامر، عبدالله بن ابی، ابوزید قیس بن السکن، عقبه بن عامر، معاذ بن جبل، ابوایوب انصاری، مغیره بن شعبه» می‌باشند.

[19] رامیار، محمود، تاریخ قرآن، تهران، امیر کبیر، 1380، پنجم، ص264.

رامیار معتقد است این صورت (لیست) محتاج بررسی بیشتر و دقیق‌تری است. چون ما نام کسانی را می‌دانیم که نوشتن می‌دانستند و حتی قرائت آنها به ما رسیده و یا مصحفی از آن‌ها باز گفته‌اند، اما نام آن‌ها در این صورت (لیست) نیست. مثل «انس بن مالک، منذر بن عمرو، اسید بن حضر، دافع بن مالک، ابو عبیده جراح، سعد بن عبید، ابوالدرداء».

[20] رامیار، محمود، تاریخ قرآن، تهران، امیر کبیر، 1380، پنجم، ص264.

دیدگاه آیت الله معرفت

آیت‌الله معرفت کاتبان رسمی وحی را 4 نفر ذکر کرده است. علی (علیه‌السّلام)، ابی بن کعب، زید بن ثابت و زید بن ارقم.

[21] معرفت، محمد‌هادی، تاریخ قرآن، تهران، سمت، 1381، چهارم، ص29-28.

سپس می‌نویسد: «علی بن ابی‌طالب، ابی بن کعب و زید بن ثابت به خاطر ملازمت مداوم با رسول‌خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) به ترتیب دارای موقع و مقامی برجسته در نگارش وحی و احاطه به نصوص قرآنی بوده‌اند.»

[22] حجتی کرمانی، محمد باقر، تاریخ قرآن کریم، تهران، دفتر نشرفرهنگ اسلامی، 1379، ‌پانزدهم، ص203.

دیدگاه ابن اثیر

ابن اثیر گوید: «یکی از ملتزمین حضور در امر کتابت، عبدالله بن ارقم زهری بود. او عهده‌دار نامه‌های پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) بود، ولی عهده‌دار معاهده‌ها و صلحنامه‌های‌ پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم)، علی بن ابی طالب بود».
او می‌گوید: «از جمله کاتبان، که احیانا برای‌ پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) کتابت می‌کردند، خلفای ثلاثه، زید بن عوام، خالد و ابان دو فرزند سعید بن عاص، حنظله اسیدی، علاء بن حضرمی، خالد بن ولید، عبد الله بن رواحه، محمد بن مسلمه، عبدالله بن ابی سلول، مغیره بن شعبه، عمرو بن عاص، معاویه بن ابی سفیان، جهم یا جهیم بن صلت، معیقب بن ابی فاطمه و شرحبیل بن حسنه بودند».
او می‌افزاید: «نخستین کس از قریش که برای پیامبر کتابت نمود، عبدالله بن سعد بن ابی سرح بود، سپس مرتد شد و به سوی مکه بازگشت و آیه «و من اظلم ممن‌ افتری علی الله کذبا او قال اوحی الی و لم یوح الیه شی‌ء...»

[23] انعام/سوره6، آیه93.

در شان او نازل گردید»

[24] ابن اثیر، ابوالحسن، اسد الغابه فی معرفه الصحابه، ج1، ص50.

.
ظاهرا این افراد از جمله کسانی بودند که در میان عرب آن روز باسواد بودند و نوشتن و خواندن می‌دانستند و در مواقع ضرورت گاه و بی‌گاه حضرت برای نوشتن‌ از آنان استفاده می‌کرد، ولی کاتبان رسمی، همان سه نفر فوق و زید بن ارقم بودند.

دیدگاه ابن ابی الحدید

ابن ابی الحدید گوید: «محققان و سیره نویسان نوشته‌اند که پاورپوینت کامل کاتبان وحي، علی (علیه‌السلام) و زید بن ثابت و زید بن ارقم بودند و حنظله بن ربیع تمیمی و معاویه، نامه‌های ‌پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) را به سران، نوشته‌های مورد نیاز مردم و هم چنین لیست اموال و صدقات را می‌نوشتند.»

[25] معتزلی، ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج1، ص338.

ابوعبدالله زنجانی تا بیش از چهل تن را جزء «پاورپوینت کامل کاتبان وحي» شمرده‌است

[26] زنجانی، ابوعبدالله، تاریخ القرآن، ص21-20.

که ظاهرا هنگام ضرورت از وجود آنان استفاده می‌شده است.

دیدگاه بلاذری

بلاذری در خاتمه کتاب فتوح البلدان از واقدی آورده است:
«هنگام ظهور اسلام، در میان قریش، 17 نفر نوشتن را می‌دانستند: علی بن ابی طالب، عمر بن خطاب، عثمان بن عفان، ابو عبیده بن جراح، طلحه بن عبیدالله، یزید بن ابی سفیان، ابوحذیفه بن عتبه بن ربیعه، حاطب بن عمرو (برادر سهیل بن عمرو عامری)، ابوسلمه بن عبد الاسد مخزومی، ابان بن سعید بن العاص بن امیه، برادرش خالد بن سعید، عبد الله بن سعد بن ابی سرح، حویطب بن عبد العزی، ابوسفیان بن حرب، معاویه بن ابی سفیان و جهیم بن صلت و از وابستگان قریش، علاء بن حضرمی.
از زنانی که در صدر اسلام نوشتن را می‌دانستند می‌توان از ام کلثوم بنت عقبه، کریمه بنت مقداد و شفاء بنت عبدالله نام برد. شفاء به دستور پیامبر به حفصه ‌نوشتن آموخت و بعد از آن حفصه در زمره نویسندگان قرار گرفت. عایشه و ام سلمه‌ از زنانی بودند که فقط خواندن می‌دانستند.
در مدینه سعد بن عباده، منذر بن عمرو، ابی بن کعب، زید بن ثابت، که نوشتن‌ عربی و عبری را می‌دانست، رافع بن مالک، اسید بن حضیر، معن بن عدی، بشیر بن سعد، سعد بن ربیع، اوس بن خولی و عبدالله بن ابی نوشتن می‌دانستند»

[27] بلاذری، ابو الحسن، فتوح البلدان، ص456-453.

.

مشهورترین پاورپوینت کامل کاتبان وحي

به دلایلی که ذکر شد، پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) به کاتبانی نیاز داشت تا در شؤون مختلف از جمله وحی برای او کتابت کنند، لذا چه در مکه و چه در مدینه زبده‌ترین‌ها با سوادان را برای کتابت‌ انتخاب فرمود.
گفتیم مشهورترین «پاورپوینت کامل کاتبان وحي» که تقریبا همه به آنها اشاره کرده‌اند، عبارتند از: علی بن ابی‌طالب (علیه‌السّلام)، ابی بن کعب و زید بن ثابت.

امام علی اولین کاتب وحی مکه

«حضرت علی (علیه‌السّلام)» به دلیل ملازمت و همراهی همیشگی با رسول‌خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) یکی از مهمترین و مشهورترین «پاورپوینت کامل کاتبان وحي» بوده است. «این امر مورد اتفاق همه مسلمانان است که حضرت علی (علیه‌السّلام) امام مسلمین و اعلم آن‌ها به قرآن کریم و شئون آن است و او مؤسس علم تفسیر و یکی از کاتبان مهم وحی بوده است.»

[28] دیاری، محمد تقی، در آمدی بر تاریخ علوم قرآنی، قم، دانشگاه قم، 1385، اول، ص90.

آن حضرت بیش از سایر «پاورپوینت کامل کاتبان وحي» به نگارش وحی موفق بود. ایشان از همان ابتدای نزول وحی طبق فرمایش خودشان نور وحی و رسالت را می‌دید.

[29] امام علی (علیه‌السلام)، نهج البلاغه، جمع آوری سید رضی، خطبه قاصعه.