توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل ابن‌مسره جبلي‌ قرطبي‌ دارای 72 اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ريختگي احتمالي در متون زير ،دليل ان کپي کردن اين مطالب از داخل فایل مي باشد و در فايل اصلي پاورپوینت کامل ابن‌مسره جبلي‌ قرطبي‌،به هيچ وجه بهم ريختگي وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل ابن‌مسره جبلي‌ قرطبي‌ :

ابن‌مسره محمد بن‌ عبدالله‌ جبلی‌ قرطبی‌

---

اِبْن‌ِمَسَرَه‌، محمد بن‌ عبدالله‌ بن‌ مسرّه جبلی‌ قرطبی‌ (7 شعبان‌ 269-319ق‌/19 آوریل‌ 883 -931م‌)، متفکر و عارف‌ اندلسی‌ بود.

فهرست مندرجات

1 - پشینه
2 - رفت و آمد به محافل‌ معتزلیان‌
3 - عهده دار شدن کسب و کار پدر
4 - سرگذشت ابن‌مسره
5 - احتیاط در اظهار و اشاعه عقاید
6 - مهاجرت ابن‌مسره
7 - بازگشت به اندلس
8 - شاگردان ابن‌مسره
9 - آثار
10 - عقاید و آراء ابن‌مسره
11 - دیدگاه ابن‌فرضی درباره ابن‌مسره
12 - نظر مردم درباره وی
13 - دیدگاه ابن‌حزم درباره عقاید ابن‌مسره
14 - عقاید رعینی
15 - اشاره ابن‌عربی به برخی نظریات ابن‌مسره
16 - فهرست منابع
17 - پانویس
18 - منبع

پشینه

عبدالله‌، پدر ابن‌مسرّه‌، گویا از موالی‌ بنی‌ امیه‌ یا یکی‌ از قبایل‌ بربر به‌ نام‌ ابوقُرّه‌ در اندلس‌ بوده‌ است‌، اما چهره سرخ‌ و سفیدش‌ نمایانگر آن‌ بوده‌ که‌ اصل‌ اسپانیایی‌ داشته‌ است‌

^[1] ابن‌فرضی‌، عبدالله‌، تاریخ‌ علماء الاندلس‌، ج1، ص217، قاهره‌، 1966م‌.

عبدالله‌ در جوانی‌ در 240ق‌/854م‌، به‌ همراهی‌ برادر بزرگ‌ترش‌ ابراهیم‌، قرطبه‌ را به‌ سوی شرق‌ ترک‌ گفته‌ و به‌ بصره‌ رسید. بصره‌ در آن‌ زمان‌، یکی‌ از مراکز مهم‌ و بزرگ‌ علم‌ و ادب‌ بود و بسیاری از اندلسیان‌ به‌ قصد آموختن‌ علم‌ به‌ آنجا می‌رفتند.عبدالله‌ در بصره‌ نزد چند تن‌ از محدثان‌ نامدار به‌ آموختن‌ پرداخت‌.

رفت و آمد به محافل‌ معتزلیان‌

وی همچنین‌ در آن‌جا به‌ محافل‌ معتزلیان‌ رفت‌ و آمد داشت‌ و عقاید ایشان‌ را پذیرفت‌، چنانکه‌ بعدها متهم‌ به‌ «قدری» بودن‌ شد و پس‌ از آن‌ همواره‌ عقاید و گرایش‌های معتزلی‌ خود را حتی‌ از نزدیک‌ترین‌ شاگردانش‌، پنهان‌ می‌داشت‌ و آن‌ها را تنها با کسان‌ و خویشاوندان‌ نزدیک‌ خود، به‌ ویژه‌ فرزندش‌ محمد در میان‌ می‌نهاد. عبدالله‌ پس‌ از چندی به‌ قرطبه‌ بازگشت‌ و در آن‌جا شاگردانی‌ بر وی گرد آمدند، اما وی همواره‌ می‌کوشید که‌ عقاید، اندیشه‌ها و دانسته‌های خود را به‌ فرزندش‌ محمد منتقل‌ کند.

عهده دار شدن کسب و کار پدر

ابن‌مسره‌ هنوز جوانی‌ نوخاسته‌ بود که‌ پدرش‌ در زیر فشار وام‌های‌ی سنگین‌، ناگزیر شد که‌ بار دیگر زادگاهش‌ را ترک‌ گوید و واپسین‌ سال‌های زندگی‌ خود را در سرزمین‌هایی‌ دور از وطن‌ سپری کند. بدین‌سان‌ پدر کسب‌ و کارش‌ را به‌ فرزند سپرد و راهی‌ سفر شد تا سرانجام‌ در مکه‌ پناه‌ گرفت‌ و در همان‌جا در 286ق‌/899م‌ درگذشت‌

^[2] ابن‌فرضی‌، عبدالله‌، تاریخ‌ علماء الاندلس‌، ج1، ص217- 218، قاهره‌، 1966م‌.

ابن‌مسره‌ در هنگام‌ مرگ‌ پدر 17 ساله‌ بود.

سرگذشت ابن‌مسره

نویسندگان‌ سرگذشت‌ وی، درباره این‌ مرحله‌ از زندگی‌ او آگاهی‌های چندانی‌ به‌ ما نمی‌دهند و از استادان‌ او، جز پدرش‌ از ابن‌وضّاح‌ وخُشَنی‌ نام‌ می‌برند که‌ هر دو از فقیهان‌ مالکی‌ مذهب‌ بوده‌اند.

^[3] ابن‌فرضی‌، عبدالله‌، تاریخ‌ علماء الاندلس‌، ج2، 39، قاهره‌، 1966م‌.

^[4] قفطی‌، علی‌، تاریخ‌ الحکماء (اختصار زوزنی‌)، ج1، ص16، به‌ کوشش‌ لیپرت‌، لایپزیگ‌، 1903م‌.

تذکره‌نویسان‌ ابن‌مسره‌ را در واپسین‌ سال‌های خلافت‌ عبدالله‌ بن‌ محمد بن‌ عبدالرحمان‌، هفتمین‌ فرمانروای اموی در قرطبه‌ (275-300ق‌/888 -912م‌)، در وقتی‌ به‌ ما معرفی‌ می‌کنند که‌ وی در عزلت‌گاهی‌ که‌ خود بر صخره‌های کوه‌های قرطبه‌ بنا کرده‌ بود، با شاگردان‌ و مریدانش‌ به‌ سر می‌برد.

احتیاط در اظهار و اشاعه عقاید

ابن‌مسره‌ در اظهار و اشاعه عقاید و نظریاتش‌ بسیار محتاط بوده‌ است‌. با وجود این‌، پس‌ از چندی به‌ تهمت‌ زندقه‌ گرفتار آمد و به‌ ویژه‌ در محافل‌ درس‌ خواندگان‌ شایع‌ شد که‌ وی، افزون‌ بر عقاید معتزلیان‌، عقاید و اندیشه‌های فلسفی‌ و عرفانی‌ انباذقلس‌ (امپدکلس‌1، فیلسوف‌ یونانی‌ پیش‌ از سقراط ) (492-432 ق‌ م‌) را تبلیغ‌ می‌کرده‌ است‌. به‌ هر روی، چنین‌ پیداست‌ که‌ ابن‌مسره‌ حساسیت‌ اوضاع‌ سیاسی‌ - اجتماعی‌ و به‌ ویژه‌ خطر واکنش‌ فقیهان‌ را به‌ خوبی‌ احساس‌ می‌کرده‌ است‌، زیرا در همین‌ احوال‌ قاضی‌ و فقیه‌ و محدث‌ نامدار زمان‌، احمد بن‌ خالد مشهور به‌ حَبّاب‌، رساله‌ای برضد ابن‌مسره‌ و عقاید وی منتشر کرده‌ بود.

مهاجرت ابن‌مسره

ابن‌مسره‌ به‌ همراهی‌ دو تن‌ از نزدیک‌ترین‌ شاگردانش‌، محمد بن‌ مدینی‌ و ابن‌صیقل‌، قرطبه‌ را ترک‌ گفت‌ و روانه شهرهای شمال‌ افریقا شد و در مدارس‌ و محافل‌ علمی‌ آنجا، همچون‌ دانشجویی‌ شرکت‌ می‌کرد و چون‌ هنوز شهرت‌ وی از مرزهای اندلس‌ بیرون‌ نرفته‌ بود، در آن‌جا کسی‌ وی را نمی‌شناخت‌. می‌دانیم‌ که‌ در قیروان‌ در مجلس‌ درس‌ فقیه‌ مشهور احمد بن‌ ناصر (د 317ق‌/929م‌) شرکت‌ داشته‌ است‌،

^[5] ابن‌عذاری، محمد، البیان‌ المغرب‌، ج1، ص201-202، به‌ کوشش‌ دوزی، لیدن‌، 1841-1851م‌.

اما از سفرهای او در شهرهای شرق‌ اسلامی‌ آگاهی‌ نداریم‌، تنها می‌دانیم‌ که‌ به‌ مدینه‌ رفته‌ و مدتی‌ را نیز در مکه‌ گذرانده‌ بوده‌ و در آن‌جا یقیناً با ابوسعید ابن‌ عربی‌ (د 314ق‌/925م‌) شاگرد عارفان‌ و صوفیان‌ مشهور ری مانند جنید، سفیان‌ ثوری و دیگر بزرگان‌ تصوف‌، دیدار داشته‌ است‌.از سرگذشت‌ ابن‌مسره‌، از آن‌ پس‌ تا هنگامی‌ که‌ به‌ اندلس‌ بازگشت‌، چیزی نمی‌دانیم‌.

بازگشت به اندلس

تاریخ‌ دقیق‌ این‌ بازگشت‌ معلوم‌ نیست‌، اما می‌توان‌ حدس‌ زد که‌ همزمان‌ با آغاز فرمانروایی‌ عبدالرحمان‌ سوم‌، الناصرلدین‌الله‌ (حک 300-350ق‌/912-961م‌) بزرگ‌ترین‌ فرمانروای اموی و نخستین‌ خلیفه‌ در سراسر اندلس‌ بوده‌ است‌. در دوران‌ فرمانروایی‌ او، قرطبه‌ بزرگ‌ترین‌ و مهم‌ترین‌ مرکز سیاسی‌ و اقتصادی اندلس‌ شده‌ بود.عبدالرحمان‌ پس‌ از فرونشاندن‌ شورش‌های متعدد و از میان‌ برداشتن‌ مراکز مقاومت‌ که‌ آخرین‌ آن‌ها با مرگ‌ عمر بن‌ حفصون‌ (د 305ق‌/ 917م‌) از میان‌ رفت‌، یک‌ دوران‌ طولانی‌ آرامش‌ را به‌ اندلس‌ بازگردانید. وی با اهل‌ علم‌ نیز سیاستی‌ بردبارانه‌تر و آشتی‌ جویانه‌تر در پیش‌ گرفته‌ بود. می‌توان‌ تصور کرد که‌ ابن‌مسره‌ در چنین‌ دورانی‌ قصد بازگشت‌ به‌ زادگاهش‌ را کرده‌ باشد. وی پس‌ از بازگشت‌ به‌ قرطبه‌، به‌ همان‌ عزلت‌گاه‌ خود رفت‌ و همان‌ شیوه زندگانی‌ زاهدانه خود را در پیش‌ گرفت‌

^[6] ابن‌عذاری، محمد، البیان‌ المغرب‌، ج1، ص201-202، به‌ کوشش‌ دوزی، لیدن‌، 1841-1851م‌.

و بار دیگر شاگردان‌ و مریدان‌ بر او گردآمدند.

شاگردان ابن‌مسره

چنین‌ پیداست‌ که‌ ابن‌مسره‌ این‌ بار نیز همان‌ روش‌ و رفتار محتاطانه پیشین‌ را در ابراز عقاید و اندیشه‌هایش‌ دنبال‌ می‌کرده‌ است‌. در میان‌ نزدیک‌ترین‌ و برجسته‌ترین‌ شاگردان‌ وی در این‌ دوران‌ می‌توان‌ از حی‌ بن‌ عبدالملک‌، خلیل‌ بن‌ عبدالملک‌ قرطبی‌ و احمد بن‌ منتیل‌، نام‌ برد. گفته‌ می‌شود که‌ ابن‌مسره‌، یک‌ سال‌ را صرف‌ تصحیح‌ هریک‌ از نوشته‌های خود می‌کرده‌ و در این‌ میان‌ به‌ کسی‌ اجازه نسخه‌برداری از آن‌ها را نمی‌داده‌ است‌، اما حی‌ بن‌ عبدالملک‌ بی‌اجازه استاد، از کتاب‌ التبصره او نسخه‌ای برداشته‌ بود و استاد پس‌ از آگاه‌ شدن‌ از این‌ کار، حی‌ را نفرین‌ کرد و از آن‌ پس‌ آن‌ کتاب‌ را به‌ کسی‌ نداد

^[7] ابن‌ابار، محمد، التکمله لکتاب‌ الصله، ج1، ص284- 285، به‌ کوشش‌ عزت‌ عطار حسینی‌، قاهره‌، 1956م‌.

از جزئیات‌ زندگانی‌ ابن‌مسره‌ در این‌ دوران‌ چیزی دانسته‌ نیست‌، اما چنین‌ پیداست‌ که‌ وی سال‌های پایانی‌ عمر خود را در آرامش‌ گذرانیده‌ و از احترام‌ معارضان‌ و ارادت‌ فراوان‌ مریدان‌ و شاگردانش‌ برخوردار بوده‌ است‌.

آثار

اندیشمندی مانند ابن‌مسره‌ بی‌گمان‌ نوشته‌هایی‌ چند داشته‌ است‌، اما از آن‌ میان‌ جز عنوان‌ دو اثر شناخته‌ نیست‌، یکی‌ التبصره که‌ بدان‌ اشاره‌ شد و دیگری کتاب‌ الحروف‌ که‌ ابن‌عربی‌ از آن‌ نام‌ برده‌ است‌.

^[8] ابن‌عربی‌، محمد، الفتوحات‌ المکیه، ج2، ص581، بولاق‌، 1329ق‌.

از گفته ابن‌حزم‌ چنین‌ برمی‌آید که‌ برخی‌ از آثار ابن‌مسره‌ تا سده 5ق‌ موجود بوده‌ است‌.

^[9] ابن‌عربی‌، محمد، الفتوحات‌ المکیه، ج5، ص14، بولاق‌، 1329ق‌.

عقاید و آراء ابن‌مسره

عقاید و آراء، برخی‌ از منابع‌، ابن‌مسره‌ را هم‌ عقیده‌ و هوادار سرسخت‌ امپدلکس‌ به‌ شمار آورده‌اند.

^[10] صاعد اندلسی‌، طبقات‌ الامم‌، ج1، ص73، به‌ کوشش‌ حیاه بوعلوان‌، بیروت‌، دارالطلیعه.

^[11] ابن‌ابی‌ اصیبعه‌، احمد، عیون‌ الانباء، ج1، ص59، بیروت‌، 1376ق‌/1956م‌.

^[12] قفطی‌، علی‌، تاریخ‌ الحکماء (اختصار زوزنی‌)، ج1، ص16، به‌ کوشش‌ لیپرت‌، لایپزیگ‌، 1903م‌.

باید دانست‌ که‌ در تاریخ‌ فلسفه‌ دو شخصیت‌ از امپدکلس‌ مشاهده‌ می‌شود: امپدکلس‌ اصیل‌ و امپدکلس‌ مجعول‌. سبب‌ این‌ امر آن‌ است‌ که‌ در دوران‌ فرهنگی‌ «هلنیسم‌» به‌ ویژه‌ در دوایر نوافلاطونی‌ گرایشی‌ پدید آمده‌ بود که‌ شخصیت‌های فلسفی‌ یونان‌ باستان‌ را به‌ دلخواه‌ خود بازسازی کنند. در این‌ میان‌ عقاید و آرائی‌ به‌ آنان‌ نسبت‌ می‌دادند که‌ هرگز از ایشان‌ نبوده‌ است‌ و در میان‌ آثار اصیل‌ بازمانده‌ از آنان‌ کمترین‌ نشانی‌ از آن‌ عقاید یافت‌ نمی‌شود. امپدکلس‌ نیز چنین‌ سرنوشتی‌ داشته‌ است‌ و عقاید نگاران‌ عرب‌ از طریق‌ ترجمه همین‌ منابع‌ با وی آشنا شده‌ و ابن‌مسره‌ را پیرو او دانسته‌اند. بنابراین‌ اصول‌ عقاید ابن‌مسره‌ را باید در میان‌ گزارش‌هایی‌ جست‌ و جو کرد که‌ درباره امپدکلس‌ «معجول‌» به‌ ما رسیده‌ است‌.

^[13] شرف‌، شرف‌الدین‌ خراسانی‌، نخستین‌ فیلسوفان‌ یونان‌، ج1، ص339-392، تهران‌، 1357ش‌.

همچنین‌ احتمالاً ابن‌مسره‌ منابعی‌ در دست‌ داشته‌ است‌ که‌ اکنون‌ در دست‌ ما نیست‌.اما با وجود این‌، به‌ یقین‌ نمی‌توان‌ گفت‌ که‌ وی چه‌ اندیشه‌ها یا نظریاتی‌ را از امپدکلس‌ مجعول‌ پذیرفته‌ و از آن‌ خود کرده‌ یا چه‌ اندازه‌ آن‌ها را دیگر شکل‌ کرده‌ و با بینش‌ و باورهای ویژه خود درهم‌ آمیخته‌ است‌. در اینجا باید این‌ نکته‌ را بیفزاییم‌ که‌ مقایسه‌ها و نتیجه‌ گیری‌های آسین‌ پالاسیوس‌ در کتابش‌ درباره ابن‌مسره‌، در بسیاری موارد دور از هدف‌ و تصورات‌ شخصی‌ اوست‌. آنچه‌ ما در منابع‌ معتبر و دست‌ اول‌ موجود درباره عقاید و نظریات‌ ابن‌مسره‌ می‌یابیم‌، اشاره‌ای به‌ پیروی وی از عقاید امپدکلس‌ معجول‌ ندارد. ابوسلیمان‌ سجستانی‌ که‌ تقریباً معاصر ابن‌مسره‌ بوده‌ است‌، در صوان‌ الحکمه که‌ یکی‌ از کهن‌ترین‌ منابع‌ عربی‌ درباره فیلسوفان‌ یونان‌ است‌، هنگام‌ سخن‌ از امپدکلس‌ مجعول‌، به‌ ابن‌مسره‌ اشاره‌ای ندارد.انتساب‌ ابن‌مسره‌ به‌ امپدکلس‌ مجعول‌، نخست‌ در طبقات‌ الامم‌

^[14] شرف‌، شرف‌الدین‌ خراسانی‌، نخستین‌ فیلسوفان‌ یونان‌، ج1، ص339-392، تهران‌، 1357ش‌.

صاعد اندلسی‌ (د 462ق‌/1070م‌) دیده‌ می‌شود.

دیدگاه ابن‌فرضی درباره ابن‌مسره

ابن‌فرضی‌ در تاریخ‌ علماء اندلس‌ که‌ کهن‌ترین‌ منبع‌ درباره زندگانی‌ و سرگذشت‌ ابن‌مسره‌ است‌، گزارش‌ می‌دهد که‌ وی متهم‌ به‌ زندقه‌ شد و از اندلس‌ گریخت‌ و مدتی‌ را در شرق‌ اسلامی‌ گذرانید و با اهل‌ جدل‌ و کلام‌ و معتزلیان‌ آمیزش‌ داشت‌. سپس‌ به‌ اندلس‌ بازگشت‌ و پرهیزگاری و پارسایی‌ از خود نشان‌ داد. مردمان‌ فریب‌ ظاهر او را خ